Sztuka bliżej ludzi. Projekt inspirowany twórczością Wajdy, Czapskiego, Wróblewskiego i Szapocznikow w Pracowni Olgi Boznańskiej

Wykłady i warsztaty już za nami, a przed uczestniczkami i uczestnikami ostatnie już spotkania ze sztuką, wizyty w muzeach i działania twórcze. Kończy się projekt „Sztuka w działaniu: Wajda, Czapski, Wróblewski, Szapocznikow – od dzieła do doświadczenia”, realizowany przez Stowarzyszenie Przyjaciół Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Jego program łączy wiedzę o sztuce, bezpośredni kontakt z dziełami i własne doświadczenie twórcze. Działania odbyły się m.in. w Pracowni Boznańskiej, we współpracy z lokalnymi instytucjami kultury i szkołami, także w mniejszych miejscowościach regionu.

Dlaczego warto pojechać do muzeum? Co może dać bezpośrednie spotkanie z dziełem sztuki? I czy trzeba znać się na sztuce, żeby mieć o niej coś własnego do powiedzenia? Te pytania wziął na warsztat program projektu „Sztuka w działaniu”. Jego bohaterami są cztery wybitne postaci polskiej kultury XX wieku: Andrzej Wajda, Józef Czapski, Andrzej Wróblewski i Alina Szapocznikow. Ich twórczość stała się punktem wyjścia do rozmowy o sztuce, ale też do samodzielnego działania i eksperymentowania wokół niej. Pracownia Boznańskiej miała przyjemność gościć młodzież i dorosłych z całej Małopolski, którzy chcieli rozwijać swoją wiedzę i kreatywność

Wykłady, warsztaty, działania

Program objął cztery otwarte wykłady poświęcone twórczości Andrzeja Wajdy, Józefa Czapskiego, Andrzej Wróblewskiego i Alina Szapocznikow. Były one nie tylko okazją do poznania dorobku artystki i artystów, ale także punktem wyjścia do rozmowy o sztuce i procesie twórczym.

Trzon projektu stanowiło aż 13 działań edukacyjno-kreatywnych. Program został skierowany do trzech różnych grup odbiorców. Uczennice i uczniowie szkół podstawowych oraz ponadpodstawowychpołączyli wizyty w muzeach z pedagogami i pedagożkami ASP wraz z warsztatami prowadzonymi przez wykładowczynie i osoby studenckie z Edukacji Artystycznej w Pracowni.

Osobny warsztat przygotowano dla nauczycielek i nauczycieli. Uczestniczki i uczestnicy pracowali między innymi nad tym, jak wykorzystywać sztukę współczesną do rozwijania krytycznego myślenia, kreatywności, komunikacji, współpracy i umiejętności pracy z niejednoznacznością. Poznali również praktyczne narzędzia, które będą mogli wykorzystać później w pracy z młodzieżą. Po zakończeniu programu powstanie również zestaw bezpłatnych materiałów edukacyjnych i scenariuszy zajęć. Będą mogły korzystać z nich szkoły, ale także instytucje kultury.

W programie znalazły się także działania dla osób Głuchych i słabosłyszących, realizowane z udziałem tłumacza Polskiego Języka Migowego. Warsztaty – które jeszcze przed nami –  będą opierać się na doświadczeniu wizualnym, aktywnym uczestnictwie i własnej pracy twórczej.

Najpierw dzieło, potem twórcze działanie

Program został pomyślany tak, aby wiedza nie była jego jedynym celem. Uczestniczki i uczestnicy najpierw spotkali się z dziełami artystek i artystów w muzeach, a następnie brali udział w warsztatach twórczych prowadzonych przez wykładowczynie i wykładowców Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie we współpracy ze studentkami i studentami kierunku Edukacja Artystyczna ASP, m.in. w Pracowni Olgi Boznańskiej i Pałacu Czapskich.

To właśnie połączenie obu doświadczeń było jednym z najważniejszych elementów projektu. Bezpośredni kontakt z dziełem był początkiem własnego działania: zadawania pytań, interpretowania, reinterpretowania i szukania indywidualnych sposobów odpowiedzi. Warsztaty przełamywały dystans i obawę przed sztuką, demitologizowały funkcjonujący stereotyp „jedynej właściwej interpretacji”. A przestrzeń Pracowni Boznańskiej inspirowała do własnych prób twórczych.

Sztuka poza dużymi miastami

Projekt jest realizowany we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych w Krakowie, lokalnymi instytucjami kultury i szkołami z Małopolski. Działania docierają między innymi do Zawoi, Pole Kultury oraz domów kultury skupionych wokół niego. Być może tak rozpoczęta przygoda ze sztuką skończy się dla młodych osób w murach Akademii Sztuk Pięknych, będącej partnerem całego przedsięwzięcia.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: Kultura – Interwencje. Edycja 2026